In elk meer dat we tegenkwamen, namen we een duik! Dat was de challenge tijdens deze fietsvakantie. En het lukte zelfs acht keer, steeds in een ander meer!
In het kort: Vanuit Luzern fietsten we oostelijk langs prachtige Zwitserse meren, namen we de trein – de Bernina Express – over het mooiste spoortraject van Zwitserland naar Samedan (bij Sankt Moritz). Van daaruit via de Berninapass naar het Comomeer in Italië, en vervolgens naar Lugano als eindbestemming. De trein bracht ons weer terug naar Luzern.
In cijfers: 540 km in 13 fietsdagen, 2x met de trein, 8 meren, inclusief een dagje downhillen in Sankt Moritz, wandelen in de bergen en een boot huren om het Comomeer over te varen.
Combi fietsen en treinen bevalt ons erg goed. Voor kinderen kun je een Swiss pas kopen voor 30 Frank waar ze onbeperkt kunnen reizen.
Luzern als startplaats – Camping Lido International
Vanuit Nederland reden we met de auto naar Luzern, naar camping Lido International. Een mooie camping dicht bij het meer en het zwembad van Luzern (waar je korting krijgt). Er is een trekkersveldje voor fietskampeerders, maar reserveren is noodzakelijk. Daar verbleven we het weekend, maakten een citytrip naar Luzern en bezochten ook het verkeersmuseum, op slechts 300 meter afstand.
Gezwommen in het Vierwoudstrekenmeer: Yes!
Eerste fietsdag: Luzern – Cham (Camping Enikerhof – 30 km)
We fietsten eerst nog een stukje door Luzern, om vervolgens via boerenland, bossen en leuke dorpjes (stop bij de bakkerij!) naar Cham te rijden. Daar is een boerderijcamping met een boerderijwinkel voor verse groenten en fruit, waar we letterlijk in een weiland kampeerden. Toilet en douche waren in de ‘Eventraum’ en dat was prima. Verder weinig vertier, we waren de enige gasten, maar de kinderen vermaakten zich uitstekend. Die middag reden we 2 kilometer terug naar het zwembad van Cham, want ook daar wilden we een duik nemen – inclusief hoge duikplank, dus extra punten voor dit meer!
Zugersee: vink!
Tweede fietsdag: Cham – Nas (Camping Naas-sod)
In Cham haalden we vers brood bij de bakker en ontbijtten aan het meer, met zonnetje en prachtig uitzicht. We fietsten nog een stuk langs het meer en staken bij Zug links af langs een rivier op weg naar Unterägeri. We kregen een pittige klim (gravel fietspad), maar kwamen allemaal boven. Het was heerlijk afdalen naar Unterägeri. Daar liggen drie campings, iets buiten het dorp, waar we even inkopen deden.
Vervolgens fietsten we via een mooi pad langs het Ägerisee. De eerste camping had een groot trekkersveld aan de voorkant, maar voelde niet helemaal goed. We fietsten door naar de volgende twee campings. Een prachtig pad langs het meer bracht ons naar de kleine camping in Nas. Links lag het trekkersveldje en onderaan het meer. Geen twijfel: hier wilden we overnachten. Er waren diverse kinderen om mee te voetballen. Een klein winkeltje verkocht ijsjes en snoep, maar helaas toen geen groenten of fruit.
Zwembad in Ägerisee: YES! Heerlijk fris water.
Derde fietsdag: Nas – Pfäffikon (Boerderijcamping Lutzelhof) (35 km)
We fietsten nog een stukje langs het meer en maakten een flinke klim. Daarna kwamen we in een ander dal met boerderijen, rustige wegen en weilanden vol bloemen. Richting het einde was het flink op en af, met soms drukke wegen.
We overnachtten op een leuke boerderijcamping met een winkel waar je bijna alles voor het avondeten kon kopen. Ontbijt werd ook geregeld. De kinderen vonden het geweldig om kalfjes te aaien en op traptrekkers te rijden.
We zaten wat te ver (en te hoog) van het Zürichersee (zagen we wel mooi liggen), maar een duik hielden we tegoed.
Vierde fietsdag: Pfäffikon – Murg (45 km)
Camping Murg – Walensee
Na een lekker ontbijt daalden we af naar Pfäffikon en fietsten via de ‘Seedamm’ langs de Obersee. Daar vonden we een mooie picknickplek, en omdat we gisteren niet hadden gezwommen, trokken we hier onze zwemkleren aan. Een half uur later vertrokken we weer – heerlijk zo’n frisse duik!
Vandaag fietsten we naar de Walensee, door afwisselend landschap, veel rechte fietspaden en aan het eind een pittig, kort klimmetje ‘bovenlangs’. De autoweg liep links van ons. In Murg is een mooie camping direct aan het meer. Het trekkersveldje was vol, dus stonden we bij de tennis- en volleybalvelden (tip: reserveren vooraf). We bleven hier twee dagen, omdat het meer zo heerlijk was, de camping leuk, en we een korte wandeling maakten naar een waterval. Ook namen we de trein terug vanaf station Murg. Er is een kleine supermarkt voor inkopen.
Walensee: lekker, fris en helder water!
Vijfde fietsdag: Murg – Landquart (45 km)
Waldcamping Landquart
We fietsten langs het prachtige meer, het was nog lekker koel. De dag zou warm worden, met mooie vergezichten langs de Rijn, op de grens met Liechtenstein, door wijnvelden (af en toe klimmetje). We kwamen aan op een leuke boscamping met een opgezet zwembad. We kampeerden op speciale fietskampeerdersplekken. De omgeving was ideaal voor wandelingen, en op de camping was genoeg te doen voor kinderen, met spelletjes zoals darten.
Zesde fietsdag: Landquart – Chur – Bernina Express – Samedan (20+5 km)
Camping Gravatscha
We fietsten eerst 20 km en namen daarna in Chur de trein op een van de mooiste trajecten van Zwitserland: de Bernina Express. We volgden de rode fietsbordjes van de Rheinroute door het dal, met mooie fietspaden, maar niet het allermooiste stuk. We ontmoetten onderweg andere fietsers, onder wie een Nederlandse jongen die wild overnacht en soms bij mensen thuis slaapt.
In Chur stopten we even bij Decathlon voor wat inkopen. Op het station konden we zo het perron op fietsen en hadden we alle ruimte in de fietswagon. Bagage ging in speciale rekken.
De treinreis was prachtig, met het Landwasser-viaduct, tunnels, haarspeldbochten en steeds hoger de bergen in. Twee uur vlogen voorbij. In Samedan (ruim 1800 meter hoog) stapten we uit en voelden direct de frisse berglucht.
We verbleven weer op camping Gravatscha, een relaxte plek waar we ook tijdens onze Innradweg waren en waar we graag meerdere dagen bleven.
Wat extra foto’s van de camping omdat we dit zo’n leuke plek vinden! Inclusief koken met andere campinggasten.
Wat is er te doen?
Downhillen in Sankt Moritz
De jongens wilden graag downhillen, dus gingen we naar Sankt Moritz. Niet goedkoop, zeker met liftpassen erbij, maar wat een fantastisch gebied met makkelijke en uitdagende trails. De jongens vermaakten zich de hele dag, terwijl Karin met Aron wandelde naar een bergmeer met uitzicht op vierduizenders.
Wandeling naar Morteratsch-gletsjer
De volgende dag wandelde Karin met Thom (11) naar de Bovalhütte op 2400 meter hoogte, met zicht op de Morteratsch-gletsjer. De wandeling duurde ongeveer drie uur, soms klauteren en steil. In de hut genoten we van rosti en kregen we theewater mee in onze bidons. We begonnen de wandeling vanaf station Morteratsch en namen de trein vanaf Punt Murgal Staz (fiets kan gewoon mee) om wat klimmen te vermijden. Op de terugweg daalden we af op de fiets.
Zevende fietsdag: Samedan – Morteratsch (12 km)
Camping Morteratsch
We vonden het hooggebergte zo prachtig dat we langer wilden blijven. We fietsten iets de Bernina Pass op naar camping Morteratsch, een outdoor camping met speeltuintjes, watertjes en een winkeltje. Die avond kregen we een gigantische regen- en onweersbui, dus gingen we vroeg naar bed. De volgende dag stond een pittige tocht op het programma.
Achtste fietsdag: Morteratsch – Berninapass over (met fiets/trein) – Prese
Tot de top 10 km (optioneel met trein)
Vanaf de top naar camping 29 km
Camping Cavresc
De Bernina Pass stond op het programma! Arjan en Thom fietsten de hele pas, ik ging met Bram en Aron met de trein en stapte boven op de pas uit om samen af te dalen. Het station ligt net iets onder de top, een gravelpad van tien minuten omhoog brengt je bij de weg en restaurants. We zagen regelmatig de rode Bernina Express voorbijglijden – een prachtig gezicht.
Na de afdaling merkten we dat we in een ander klimaat kwamen: warmer, met palmbomen, Italië! We besloten het Italiaanse ritme aan te nemen met een uitgebreide lunch bij Restaurant Motrice. Daarna fietsten we een paar kilometer naar camping Cavresc, waar reserveren echt nodig is.
Tip: Altijd (knipperende) lampjes aan op de fiets en opvallende kleding. De kinderen droegen felgele truien of hesjes over de bagage – hoe opvallender, hoe rustiger automobilisten je passeren.
Fietsdag 9: Prese – Tallamona (69km)
Over de grens en daarna veelal lichtdalend over Valtillina fietspad
Agriturismo Il Besteca – Tallamona
Op deze fietsdag gaan we echt naar Italie. Na de hoge bergen is dit een hele leuke omschakeling. Na nog wat afdalen en de grensovergang komen we in Tirano. Dit is ook meteen het einde van de Bernina Express en we wanen ons echt in Italie. Dus eerst een goede cappuccino (die ook betaalbaar is;-) en Italiaans ijs voor de kids op het plein van de Madonna di Tirano. Niet naar binnen geweest helaas, dat hadden we eigenlijk gewoon moeten doen.
Deze dag heeft flink wat kilometers, weliswaar vlak, lichtdalend door het het Valtellini dal en ook nog bewegwijzerd. Het is recht toe, recht aan, soms wat saai omdat de route juist dorpjes en stadjes ontwijkt. Halverwege zien we kids vanaf een rots in de rivier duiken, dus we parkeren ook onze fietsen voor een frisse duik.
Omdat er weinig campings zijn en we ook wel even lekker willen relaxen in de zin van – geen eten koken, geen tent opzetten – besluiten we naar een Argriturismo te gaan. Gerund door een jong gezin, een goede keuken en een ruime familiekamer.
Extra rustdag in Tallamona
We besluiten een dag langer te blijven en 5 kilometer terug te fietsen. De dag ervoor zagen we een mooi plek bij de rivier waar mensen op een strandje zaten. Dat blijft een goede keus. We blijven de hele dag om lekker te zwemmen, te lezen, dammetjes te bouwen en een dutje te doen. De italianen houden van een goede lunch, dus naast ons werd een vuurtje gestookt. Wij deel van een lunch, wij hadden marsmallows mee.
Fietsdag 10: Tallamona – Dongo (35km)
Camping Ideal – Comomeer
Vandaag fietsen we verder het Valtellina dal uit naar het Comomeer! Hier is het echt druk, veel vakantiegangers. We fietsen eerst nog langs een fietspad, maar dat is bijna niet te doen. We besluiten om langs de drukke, doorgaande weg te fietsen. Lampjes aan en gaan. Na 10 kilometer komen we in de buurt van Dong op onze camping. Camping Ideal. Een straatje met aan beide kanten stacaravan en plek voor tenten, aan het einde van het straatje zie je het Comomeer al liggen. Even wennen op zo’n camping met wat verouderd sanitair, maar het heeft wel iets gezelligs. Er is een barretje met goede koffie en we kunnen gewoon gebruik maken van hun koelkast en vriesvak.
De camping ligt dus pal aan het Comomeer, dus lekker zwemmen en een ijsje eten bij de buren (Orchideenboerderij).
Duik in het Comomeer: YES!
Rustdag: boot gehuurd om over Comomeer te varen
Op 200 meter van de camping is een bootverhuur, dus we besluiten een bootje te huren. De kids vinden het helemaal leuk. Vol gas natuurlijk en af en toe ook even zelf sturen. We zien de mooie delen van het Comomeer en duiken twee keer gewoon het water in, heerlijk. Na 4 uur rond het Comomeer varen we weer terug. Dat was een belevenis. Savonds eten we bij een pizzarestaurant in de buurt. Italiaanse prijzen zijn toch wat leuker dan de Zwitserse.
Fietsdag 11: Dongo IT – Lugano Zwitserland (39km)
TCS Camping Lugano
Vandaag is het in feite de laatste echte fietsdag! We fietsen nog een eindje langs het Comomeer meer, soms langs de drukke weg, dan weer over een fietspad. In Menaggio gaan we rechtsaf waar we via een klim naar het meer van Lugano kunnen fietsen. Wegwerkers wijzen ons op een mooi fietspad waardoor we minder hoeven te klimmen (super thanks). Dit fietspad loopt over een oude spoorlijn. Bij Porlezzo zie je het meer van Lugano al liggen en daar rijden we grotendeels weer langs over de doorgaande weg waar wel goed te fietsen is. Bij de grensovergang moeten we toch nog wat hoogtemeters maken met als gevolg dat we al dalend Lugano in rijden. Hier maken we even een kort rondje door de stad om vervolgens toch nog een hupje te moeten nemen van 2 km naar de camping.
Op camping TCS Lugano verblijven we een paar dagen om vooral te zwemmen en te suppen (te huur). De camping is redelijk hutje mutje, maar de kids vermaken zich prima.
Zwemmen in Meer van Lugano: vink!
Fietsdag 12: Lugano – trein – Luzern (16km)
Vandaag laden we alles voor de laatste keer op. We dalen af naar Lugano treinstation om vervolgens de trein te nemen naar Luzern (met 2 keer overstappen). Dat ging allemaal erg vlot aangezien de fietscoupes geen drempels hebben er overdag altijd wel plek is.
Einde fietsavontuur!
Echt bijzonder om weer in Luzern aan te komen! We rijden nog even door de stad, langs het meer naar het zwembad/ Lido. Daar mogen onze fietsen en bagage even staan en Arjan laadt de auto. We maken onze Zwitserse Franken op met ijsjes en eten nog wat op het strandje om rond uur of zes in de auto te stappen. Het avontuur zit erop, herinneringen voor altijd in ons hart. Wat een afwisselende reis, wat zijn we op veel mooie plekken geweest en wat hebben we veel beleefd!
Nog een laatste keer in het meer zwemmen, duiken van de 6 meter hoge duikplank en genieten van de mooie bergen van Engelberg.
Beek by Bike 